Nakliyatta Taşeron Ekip Riski: Eve Gelen Ekip, Teklifi Veren Firma mı?

İstanbul'da “evden eve nakliyat” diye aradığınızda karşınıza çıkan firmaların önemli bir kısmının kendi aracı ve kendi ekibi yoktur. İşi alır, günü geldiğinde piyasadan bir araç ve ekip ayarlar, aradaki farkı kâr olarak bırakır. Buna nakliyat sektöründe taşeron kullanımı ya da “iş satma” denir. Müşteri açısından sorun şu: Anlaştığınız kişi ile eşyanızı taşıyan kişi farklıdır ve sorumluluk bu ikisinin arasında bir yerde kaybolur. Bu yazıda taşeron modelinin neden bu kadar yaygın olduğunu, hangi somut riskleri doğurduğunu ve bir firmanın kendi ekibiyle mi çalıştığını nasıl anlayabileceğinizi ele alıyoruz.

Taşeron modeli neden bu kadar yaygın?

Sebep basit: Araç, ekip ve sigorta sabit maliyettir; iş ise dalgalıdır. Ayın son haftası talep patlar, ayın ortasında araçlar boş bekler. Bazı firmalar bu dalgalanmayı kendi filosuyla göğüslemek yerine yalnızca pazarlama ve müşteri kabul işini yapar, taşımayı ise o gün müsait olan araca devreder. Bu modelde firma için risk yoktur; risk tamamen müşteriye ve gelen ekibe geçer.

Modelin kendisini yasadışı ilan etmek doğru değil. Sorun, taşeron kullanıldığının müşteriye söylenmemesi ve sorumluluğun kimde olduğunun belirsiz bırakılmasıdır.

Müşteri açısından beş somut risk

1. Fiyat taşıma günü yeniden açılır

Teklifi veren firma işi belirli bir rakamla taşerona devreder. Taşeron ekip o rakamı az bulursa açığı sizden kapatmaya çalışır: “Eşya fazla çıkmış”, “bu fiyata olmaz”, “asansör ayrı”. Eşyanız yarı yüklenmişken pazarlık masasına oturmak zorunda kalırsınız. En sık yaşanan ve en sinir bozucu sorun budur.

2. Hasarda muhatap bulunamaz

Hasar oluştuğunda teklifi veren firma “taşımayı biz yapmadık”, taşeron ise “biz sadece araç verdik, anlaşmanız firmayla” der. Sigorta poliçesi varsa bile hangi tarafın poliçesinin geçerli olduğu tartışma konusu olur. Kendi ekibiyle çalışan firmada bu belirsizlik yoktur; tek muhatap vardır.

3. Ekip kalitesi ve deneyimi belirsizdir

Taşeron ekip o gün kim müsaitse odur. Ankastre söküm, klima demontaj, piyano taşıma gibi işleri daha önce yapıp yapmadığı, eşyayı nasıl sardığı, evinizde nasıl davranacağı önceden bilinemez. Sabit kadroda ise ekip aynı işleri yüzlerce kez birlikte yapmıştır; kimin ne yapacağı bellidir.

4. Keşifte konuşulanlar taşıma günü unutulur

Keşfe gelen kişi ile taşıma günü gelen ekip farklı olduğunda, keşifte üzerinde anlaşılan detaylar (hangi eşya sarılacak, hangi dolap sökülecek, araç nereye park edecek) ekibe eksik aktarılır. Sonuç: “Bize öyle söylenmedi” cümlesi.

5. Güvenlik ve sorumluluk

Evinize giren kişilerin kim olduğunu, sigortalı çalışan olup olmadığını, firmanın onlar adına sorumluluk üstlenip üstlenmediğini bilmek hakkınızdır. Taşeron modelinde bu zincir kopuktur. Aynı belirsizlik ödeme tarafında da karşınıza çıkar; işi kimin yapacağı netleşmeden istenen ön ödemeyi kapora ve ön ödeme yazımızda uyarı işaretleri arasında saydık.

Firmanın kendi ekibiyle çalışıp çalışmadığı nasıl anlaşılır?

Doğrudan sormak en iyisidir, ama cevabı teyit etmenin yolları da var:

• Keşfe gelen kişiye sorun: “Taşıma günü siz veya sürekli çalıştığınız ekip mi gelecek?” Net cevap alamıyorsanız düşünün.
• Araç plakasını ve üzerindeki yazıyı sorun. Kendi aracı olan firma bunu söylemekten çekinmez. Kiralık araçla çalışmak tek başına kötü değildir, ama ekip ile araç ayrı ayrı ayarlanıyorsa taşeron modeli işliyor demektir.
• Sözleşmedeki üçüncü kişi maddesine bakın. “Firma gerekli gördüğü hallerde hizmeti üçüncü kişilere devredebilir” ifadesi açık bir işarettir. Ayrıntılar için sözleşmede dikkat edilecek maddeler yazımıza bakın.
• Vergi levhası ve fatura. Fatura kesen, kayıtlı bir firmanın taşeron kullanması daha zordur; çünkü sorumluluk kendi üzerinde kalır.
• Fiyatın oluşturulma hızı. Eşyayı görmeden, birkaç saniyede kesin fiyat veren bir firma büyük olasılıkla işi bir başkasına satacak; kendi maliyetini hesaplayan firma keşif ister.
• Aynı telefon numarasının farklı marka adlarıyla reklamı. Onlarca ilçe adıyla farklı “firma” gibi görünen tek bir çağrı merkezi, tipik iş toplama modelidir.

Dönmar Nakliyat bu konuda nasıl çalışıyor?

Kendi aracımız ve sabit ekibimizle çalışıyoruz; taşeron kullanmıyoruz. Keşfi yapan kişi ile taşıma günü gelen ekip aynı kadrodandır ve keşifte konuşulan her şey iş emrine yazılır. Fiyat keşifte belirlenir, yazılı sözleşmeye sabit olarak girer ve taşıma günü yeniden açılmaz. Şirketiz, vergi levhamız var ve her taşıma için fatura kesiyoruz; hasar halinde tek muhatap biziz. Bunlar reklam cümlesi değil, sözleşmeye yazdığımız taahhütlerdir.

Keşifte sorulacak beş soru

Aşağıdaki sorular hem taşeron riskini hem de genel güvenilirliği birkaç dakikada ortaya çıkarır: (1) Taşıma günü gelecek ekip sizin sabit kadronuz mu? (2) Araç size mi ait? (3) Sözleşmede fiyat sabit mi yazacak? (4) Hasar halinde muhatabım kim, sigorta kimin adına? (5) Fatura kesiyor musunuz? Bu beş soruya net cevap veren bir firmayla büyük ihtimalle sorun yaşamazsınız.

Keşifte başka nelere bakılması gerektiğini nakliyat keşfi nasıl yapılır yazımızda, sigortanın nasıl işlediğini nakliyat sigortası rehberimizde anlattık. Sürecin tamamı için evden eve nakliyat nasıl yapılır yazımıza, ekibimiz ve çalışma biçimimiz için hakkımızda sayfamıza göz atabilirsiniz.

Taşeron riski, firma seçiminde bakılması gereken maddelerden yalnızca biri; tam listeyi evden eve nakliyat firması nasıl seçilir yazımızda topladık.

Sık Sorulan Sorular